۲۱ اسفند ۱۳۹۸
اسفند ۲۱, ۱۳۹۸

«پمپ درد» برای تسکین درد سزارین چقدر موثر است؟

اسفند ۲۱, ۱۳۹۸ ۰ دیدگاه

«پمپ درد» برای تسکین درد سزارین چقدر موثر است؟

درد زایمان طبیعی باعث شده که هر روز بر تعداد کسانی که سزارین را انتخاب می‌کنند افزوده شود. زمانی سزارین به‌عنوان یک روش زایمان در شرایط خاص مطرح بود اما به مرور جای خود را در کنار زایمان طبیعی باز کرد.

اگرچه در این روش فرد برخلاف زایمان طبیعی دردی را قبل و حین زایمان تجربه نمی‌کند اما بعد از جراحی به واسطه زخمی که از تیغ جراحی برداشته چند روزی را با درد می‌گذراند. شاید همین باعث می‌شود که برخی به این فکر کنند که اگر زایمان طبیعی درد دارد، سزارین هم با درد همراه است و چه بهتر که برای حفظ سلامت بیشتر فرد و فرزندشان زایمان طبیعی را تجربه کنند.

با همه اینها این روزها پیشرفت علم همه دردها را پشت‌سر گذاشته است. این روزها دستگاهی به‌نام «پمپ درد» در بیمارستان‌ها وجود دارد که برای تسکین دردهای پس از جراحی ساخته شده که در عمل سزارین هم بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

«پمپ درد» برای تسکین درد سزارین چقدر موثر است؟
درباره عملکرد پمپ درد با دکتر نظری، متخصص زنان و زایمان، گفت‌وگو نمودیم. اگر می‌خواهید بدانید پمپ درد چیست و چطور کار می‌کند این مطلب را از‌دست ندهید.

پمپ درد، آری یا خیر؟
بر این عقیده هستیم که شایسته نیست هیچ انسانی در دنیا درد بکشد؛ این دستورالعمل کلاسیک است و به بقراط بر می‌گردد. به لحاظ انسانی و حقوق بشر وقتی می‌توان درد را تسکین داد، نباید از آن فروگذار کرده و بیمار نباید آن را تحمل کند. علم پزشکی و تیم درمان موظف است با بهترین داروها و دستگاه‌های روز، درد بیمار را تسکین دهد؛ به‌شرط آنکه بدون عارضه باشد.

بر‌اساس همین اصل انسانی است که پمپ درد ساخته شده تا بتواند درد بیمار را بدون عارضه کاهش دهد. من به بیمارانم توصیه می‌کنم که اگر به لحاظ اقتصادی مشکلی ندارند از این دستگاه استفاده کنند. در غیر این‌صورت می‌توان با هزینه‌های کمتر کاری معادل همین پمپ‌های درد انجام داد؛ یعنی استفاده از شیاف‌های مسکن و تزریق‌های عضلانی. در حال حاضر این دستگاه در مراکز خصوصی وجود دارد و زمانی برای بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرد که از قبل آن را انتخاب کرده باشد زیرا ممکن است کسی تمایل نداشته باشد از پمپ درد ‌استفاده کند.

عملکرد پمپ درد چگونه است؟
دکتر نظری، عملکرد پمپ درد را این‌طور توضیح می‌دهد: بعد از انواع جراحی، درد در بدن حس می‌شود که برای تسکین این دردها می‌توان از پمپ درد استفاده کرد. این دستگاه از یک پمپ و کیسه نگهدارنده دارو تشکیل شده که می‌توان از انواع داروها در آن استفاده کرد. بعد از عمل جراحی، این دستگاه توسط پزشک متخصص بیهوشی و براساس وضعیت و نیاز واقعی بیمار طوری تنظیم می‌شود که هر چند دقیقه یک‌بار دوز مشخصی از داروی مسکن را به بدن بیمار وارد کند.

زمان مشخصی نیز برای دستگاه تعیین و در راس زمان داده شده به دستگاه، دارو به شکل قطره داخل خون تزریق می‌شود. در استفاده از این پمپ نیازی نیست که پرستار هر چند ساعت یک‌بار دارو برای بیمار تزریق کند؛ خود دستگاه این کار را انجام خواهد داد. اصطلاح پمپ درد بین مردم رایج شده اما اسم اصلی این دستگاه پمپ PCA است. در برخی موارد پمپی در دسترس بیمار قرار می‌گیرد و دکمه‌ای روی آن وجود دارد که اگر بیمار احساس درد داشته باشد آن را فشار می‌دهد تا یک دوز از دارو توسط دستگاه وارد بدنش شود. البته به این شکل نیست که بیمار هرقدر می‌خواهد پمپ را فشار بدهد و مسکن دریافت کند.

حداکثر مقدار مجاز دارو که بیمار می‌تواند آن را دریافت کند، توسط متخصص تنظیم می‌شود که بیش از آن وارد بدن بیمار نشود. پس از مصرف این میزان دارو، هرقدر که پمپ توسط بیمار فشرده شود، باز هم داروی اضافی تزریق نخواهد شد. البته بیمار تصور می‌کند که دارو تزریق می‌شود و اثر تلقینی دارد اما دستگاه بیش از دوز مشخص شده، عمل نخواهد کرد. بنابراین همه چیز تحت کنترل و نظارت پزشک خواهد بود و تنظیم شده است. در موارد دیگر پمپ در دست بیمار نخواهد بود و براساس تنظیماتی که انجام شده به‌طور خودکار دارو از پمپ آزاد شده و به بدن بیمار وارد خواهد شد.

پمپ درد چه زمانی استفاده می‌شود؟
پمپ درد یک نوع است اما می‌توان نوع و دوز دارو را متناسب با وضعیت بیمار تغییر داد، بنابراین انواع و اقسام این پمپ وجود دارد که کاربردهای خاص خود را دارد. از این دستگاه فقط برای ۲۴ساعت پس از عمل جراحی که میزان درد بالاست استفاده می‌شود، زیرا پس از این زمان بیمار می‌تواند مسکن‌ها را به شکل خوراکی مصرف کند و نیازی به تزریق مکرر نیست. ممکن است پمپ درد پس از بیهوشی بیمار و قبل از جراحی به بیمار وصل شود. در روش بعدی ممکن است پس از اتمام جراحی و قبل از به‌هوش آمدن بیمار پمپ درد را به بیمار وصل می‌کنند. در هر دوی این روش‌ها بیمار پس از جراحی و زمانی که به‌هوش می‌آید، دردی احساس نخواهد کرد.